Recensie: Hartje zomer, Jan Siebelink

Hartje Zomer is een mooie verhalenbundel van Jan Siebelink. Religie heeft daarin een grote plaats, zowel wat betreft de inhoud als voor de verhaallijn. Geloof of niet, het leidt allemaal tot niets, zo is de donkere visie van Siebelink. ‘De zachtmoedigen zullen het aardrijk niet beërven. Dat had ik wel aan mijn vader gezien. De anderen zullen het ook niet. Dat was toch een kleine troost.’1

Recensie: B. den Uyl, Gods wegen zijn duister en zelden aangenaam

Bob den Uyl, Gods wegen zijn duister en zelden aangenaam (1975). Bron ardjanlogmans.nl

Sommige boeken vallen op door de titel: Gods wegen zijn duister en zelden aangenaam. Vaag staat me bij dat de schrijver ervan, Bob den Uyl (1930-1992), geen onbekende was in de jaren zestig, zeventig en tachtig van de vorige eeuw. Misschien is het de jaarlijkse Bob den Uyl-prijs die een belletje doet rinkelen. In zijn bekendste bundel is God zo duister dat hij afwezig is. Toch komt de schrijver niet los van zijn gereformeerde opvoeding.

Recensie: D. Meijsing, De hanen en andere verhalen

Doeschka Meijsing publiceerde in 1974 haar debuut met de verhalenbundel De hanen en andere verhalen.

Doeschka Meijsing publiceerde in 1974 haar debuut met de verhalenbundel De hanen en andere verhalen. Bron ardjanlogmans.nl

Doeschka Meijsing (1947-2012) debuteerde in 1974 met het boek De hanen en andere verhalen. De achterflap vermeldt ronkende recensies gevuld met overigens wollige, bijna nietszeggende zinnen, althans voor een lezer veertig jaar na dato. Een zin daaruit is desondanks wel treffend: ‘Een werkelijk perfecte vormgeving gaat bij haar hand in hand met een niet geringe problematiek – waar de meeste schrijvers zich beslist aan zouden vertillen – die zonder mankeren uit de verf komt.’ Een stukje van die problematiek gaat over religie; dat stukje wil ik in deze bespreking verhelderen. Voor het gemak neem ik de zeven verhalen bij elkaar, omdat de thematiek min of meer overeenkomt.

Recensie: Mariken van Nieumeghen

Bron ardjanlogmans.nl

Bron ardjanlogmans.nl

Niet zo lang geleden heb ik Mariken van Nieumeghen herlezen, oftewel Nijmeegse Marieke. In klas 5 van het vwo behandelde ik het boekje uit de late middeleeuwen. Al lezende bekroop me weer het vervreemdende gevoel hoe ver de geloofsbeleving van Mariken afstaat van de mijne, van de onze. Een kleine reconstructie hoe Mariken het geloof beleeft, hoe typerend dat is voor de middeleeuwen en enkele opvallende verschillen met vandaag.

Recensie: F. Bordewijk, Bint

Bint van Bordewijk. Bron ardjanlogmans.nl

Bint van Bordewijk. Bron ardjanlogmans.nl

“Van toen af werd de weg om te gapen naargeestig. In Yperen wees de Bree op de kerk verblindend van nieuwheid. ‘Gothiek uit de vijftiende eeuw,’ zei hij, ‘waarvan de mortel nog nat is.’”1

Docent Nederlands De Bree maakt met de helft van zijn klas 4D, door hem “de hel” genoemd, een fietstocht door Nederland, België en een stukje Frankrijk. Onderweg doen ze Yperen aan, waar een kerk te ontwaren valt.

Recensie: Antoon Coolen, De gouden webben, twee kerstverhalen

Bron Wikimedia

Bron Wikimedia

Het docentschap op een rooms-katholieke school deed me opnieuw kennismaken met het rooms-katholieke geloof. Via een goede collega op mijn vorige school, het Aloysius College in Den Haag, kreeg ik het boek De gouden webben van de katholieke schrijver Antoon Coolen (1897-1961), vast bekend van het boek Dorp aan de rivier. Voor protestanten valt de verrassende omgang op met heilig en profaan in dit boek, met afstand en nabijheid.

Recensie: Tim Krabbé, Vertraging

Vertraging-Tim-Krabb-3635776kopie In Vertraging van Tim Krabbé, verschenen in 1994, lijkt religie ver weg. De jeugdliefde tussen Jacques Bekker en Moniek Ilegems, beiden eind veertig, begin vijftig, bloeit op al vluchtend over de verlaten wegen van Australië. In flashbacks ontdekt de lezer hun liefde van dertig jaar geleden tussen de hotels van Oostende en Monieks kantoor in Brussel. In het landschap van beide werelddelen is kerk noch kruis te bekennen. Geen de twee hoofdpersonen slaat de blik ten hemel of prevelt desnoods een schietgebedje. Alleen de rauwe roep om verdoemenis weerklinkt als dissonant. Toch is religie niet helemaal weggepoetst in het boek.

Sinds augustus 2015 werk ik als docent Nederlands op een middelbare school in de randstad. Om een combinatie te maken van Nederlands, geschiedenis en religie wil ik een aantal werken uit de Nederlandse literatuur recenseren vanuit voornamelijk één invalshoek: welk beeld geeft het boek van religie? wordle-nederlandseliteratuur