Tientallen Bijbels op je telefoon of tablet

Door in Journalistiek op 14 december 2012
Bron RD

Bron RD

Thuis worden Bijbelvertalingen erbij gepakt voor Bijbelstudie. Naar de kerk en het werk gaat ook een Bijbel mee. Maar met de Bijbelapps hoeft dat niet meer. Op de telefoon passen tientallen Bijbels. Je hebt ze zo altijd bij je. Ds. L. Plug: „Met de app is de vorm veranderd, de inhoud niet. Ik juich het gebruik ervan toe.”

Bijbelapps zijn er al een paar jaar en er komen er steeds meer bij. Je kunt ze kopen of gratis downloaden in de App Store en vervolgens gebruiken op je telefoon of tablet-pc. Geheimtaal? Dat valt wel mee. Het lijkt op het kopen van een Bijbelcomputerprogramma in de winkel. Je kiest er een uit en rekent af bij de balie. Je installeert het programma vervolgens op je computer en je ziet een icoontje als snelkoppeling op het bureaublad van de computer. Een app installeer je op telefoon of tablet en heeft ook zo’n icoontje op het startscherm. Via het touchscreen druk je op het icoontje om de app op te starten. Zo kun je op het scherm de Bijbel lezen in verschillende talen en vertalingen en gemakkelijk zoeken op woorden. Geavanceerde apps geven ook de mogelijkheid om Bijbelleesroosters te gebruiken, aantekeningen te maken, bladwijzers aan te brengen of gegevens met andere mensen te delen door e-mail of sociale media zoals Twitter en Facebook.

Ds. Plug, predikant van de hervormde gemeente van Sprang, gebruikt de gratis app YouVersion af en toe. Papier houdt zijn voorkeur. „Als ik uit de Bijbel lees, doe ik dat het liefst van papier. Misschien is dat een kwestie van gewenning. Als een Bijbelgedeelte me door het hoofd schiet en ik het snel wil opzoeken, pak ik wel YouVersion. Er zit een goede zoekfunctie op en dan vind je een tekst snel.”

In zijn gemeente worden Bijbelapps mondjesmaat gebruikt. „Ik zie vanaf de kansel nog weinig blinkende gezichten van gemeenteleden die de Bijbel vanaf een tablet lezen. Dat blijft denk ik toch voorbehouden aan een aantal geïnteresseerden. Mensen hechten meer waarde aan een papieren Bijbel en psalmboek. Tijdens de kerkenraadsvergadering neemt ongeveer de helft van de ambtsdragers een tablet mee voor kerkenraadsstukken. Af en toe gebruiken ze dan ook een Bijbelapp of het internet om een tekst op te zoeken.”

Tegen het gebruik van apps tijdens bijvoorbeeld de kerkdienst heeft de predikant geen bezwaren. „We moeten niet te benauwd zijn en digitale ontwikkelingen niet op voorhand al negatief benaderen. Neem het afgezaagde voorbeeld van de boekdrukkunst: de uitvinding is een zegen geworden voor de Reformatie. Desondanks was de kerk toen bang toen iedereen een Bijbel kon kopen en lezen zonder dat ze er zicht op had.”

Bang voor afleiding bij het Bijbellezen via een app is hij niet. „Ik zie een kind voor me zitten in de kerk dat uit alle macht bezig is blaadjes van de Bijbel naar binnen te vouwen. Ik heb als kind ook alle kleuren van de glas-in-loodramen geteld. Je kunt door allerlei dingen afgeleid worden.”

De predikant pleit voor nuchterheid zonder bevoogdend op te treden. „Het is belangrijk om te kijken hoe je met discipline een app kunt gebruiken. Zo kun je de internetverbinding uitschakelen als je ongestoord wilt Bijbellezen.”

Ds. Plug heeft moeite met het commerciële belang van de apps dat het missionaire belang lijkt te verdringen. „De kosten voor het aanschaffen van de Herziene Statenvertaling op de app liggen maar iets onder de prijs van een gedrukte Bijbel. Dat is behoorlijk prijzig. Waarom kan er bij het kopen van een papieren Bijbel niet standaard één kopie van een appversie bij worden geleverd? Bij muziekcd’s is één kopie voor eigen gebruik toch ook toegestaan?”

Een veelgebruiker is ict’er Henko van de Weerd uit Scherpenzeel. Hij heeft veel Bijbelapps op zijn telefoon staan, al gebruikt hij vooral Pomegranate voor de Herziene Statenvertaling. „Ook heb ik PocketSword gedownload voor Bijbelstudie. Daarop staat de Statenvertaling met kanttekeningen. Ik ben bij de app betrokken geraakt doordat ik een Nederlands taalbestand ervoor aanleverde. Toen ben ik er blijven hangen. Ik gebruik de app al twee jaar.”

Apps bieden voordelen boven web en papier. „Ik kan via een Bijbelapp bladwijzers en notities toevoegen en markeringen aanbrengen. Ook kan ik snel teksten en kruisverwijzingen opzoeken. Verder is het gemakkelijk om te schakelen tussen vertalingen of die naast elkaar te zetten.”

De app heeft zijn voorkeur bij het lezen van de Bijbel. „Al hangt dat ook af van de situatie. In de kerk, de hervormde gemeente van Scherpenzeel, zal ik niet snel de telefoon erbij pakken. Thuis grijp ik weer liever naar de app.”

Van de Weerd raakt tijdens het Bijbellezen niet snel afgeleid door andere items op zijn telefoon die aandacht vragen, zoals e-mail. „Zo’n app is fullscreen. Andere items vallen niet zo op, zeker als de functie van pushberichten, een mogelijkheid om te attenderen op nieuw binnengekomen informatie, uitstaat. Je kunt je telefoon ook in vliegtuigmodus zetten voordat je begint met lezen. Dan wordt de internetverbinding uitgeschakeld. Dat zou een goed idee kunnen zijn voor Bijbelappmakers om toe te voegen aan de apps.”

Dr. Hubert Slings, directeur van de stichting Entoen.nu, die aandacht vraagt voor de canon van Nederlandse geschiedenis, neemt zijn Bijbel niet vaak meer mee naar de kerk. „Daar hebben we een beamer. Ik heb een Bijbelapp gedownload om toch een tekst te kunnen opzoeken.”

Slings gebruikt alleen Pomegranate. Hij heeft de Nieuwe Bijbelvertaling en de Statenvertaling erop geïnstalleerd. In eerste instantie vond Slings de app tegenvallen. Het zoekscherm werkte niet gemakkelijk en de app werd langzaam geladen. „Maar sinds vorige week is er een update met een andere zoekfunctie. Daardoor werkt de app sneller.”

Slings gebruikt de app vooral als hij buiten de deur is, zoals in de kerk of in de trein. „Thuis pak ik niet de app erbij maar gebruik ik via de computer de website biblija.net. Aan tafel lezen we uit een papieren Bijbel. Hoewel, soms leest mijn vrouw een commentaar erbij op de iPad.”

Door de opmars van Bijbelapps dienen beleefdheidsvormen aangepast te worden, zegt hij. „Je merkt het soms in de kerk en ook bij lezingen. Vroeger keek je de spreker strak aan uit beleefdheid. Nu zie je mensen ook gebogen over hun scherm. Ze kunnen dan bezig zijn met hun e-mail, nieuws lezen of een spel. Ze kunnen ook intensief aan het luisteren zijn, al lijkt het niet zo. Ze twitteren de boodschap door naar hun schare volgers.”


Populaire apps

De gratis app YouVersion van LifeChurch.tv, een organisatie voor internetevangelisatie uit Amerika, is het populairst. De app werd wereldwijd ongeveer 71 miljoen keer gedownload en staat in de top tien van meest gedownloade apps in de App Store van Apple.

De app biedt 400 Bijbelversies in 200 talen aan. In het Nederlands zijn dat de Statenvertaling, de Nieuwe Bijbelvertaling, de NBG-vertaling van 1951 en Het Boek. Nederlandse gebruikers wensen nog één vertaling erbij: de Herziene Statenvertaling.

Om van alle functies gebruik te kunnen maken, is het aanmaken van een account vereist. Vervolgens kunnen teksten worden voorzien van aantekeningen. Het verspreiden van tekst en aantekeningen gebeurt per e-mail of via sociale media. YouVersiongebruikers kunnen elkaar ook volgen om op de hoogte te blijven van elkaars Bijbelleeservaringen. Via YouVersion Live kunnen gebruikers verder evenementen aanmaken, enigszins vergelijkbaar met Facebook. Bijeenkomsten worden dan aangekondigd via de app. Kleuren en lettertype van de app zijn ten slotte naar wens aan te passen.

Een bekende Bijbelapp in Nederland is Pomegranate van uitgeverij Jongbloed. De app biedt als enige tegen betaling de Herziene Statenvertaling aan, en dat maakt ’m gewild. De aanschaf van de vertalingen is overigens prijzig: € 16,99 voor de Herziene Statenvertaling. Het delen van tekst op internet of sturen naar een e-mailadres kan alleen via de basale manier van kopiëren en plakken. De app Pomegranate biedt mogelijkheden voor Bijbelstudiegebruik. Gebruikers kunnen aantekeningen maken en tot zes vertalingen naast elkaar lezen. Andere apps om echt in de Bijbeltekst te duiken zijn Olive Tree, Logos en Blue Letter Bible. Extra Bijbelstudiemateriaal is vaak op te vragen via deze Bijbelapps. Er zijn echter ook afzonderlijke apps voor Bijbelcommentaren. Zo hebben de ESV Study Bible en de Reformation Study Bibleeen eigen app ontwikkeld.

De tekst van de Statenvertaling is –evenals die van de Engelse King James Version– rechtenvrij. Veel apps bieden daarom de mogelijkheid om de Nederlandse vertaling te lezen. Een voorbeeld daarvan is de app van Just1Word. De apps Statenvertaling, SuperBijbel, Bijbel, de Ganse Heilige Schrift en Bijbel (Dutch Bible) HD vallen af vanwege de kwaliteit.

De gebruiksvriendelijke apps BijbelKant en Bijbel Belt bieden de Statenvertaling inclusief kanttekeningen aan. BijbelKant heeft recent de Nederlandstalige verklaring van Matthew Henry en Dächsel toegevoegd, maar heeft in verband met een rechtenkwestie de app tijdelijk teruggetrokken. Bij het aanraken van een vers op het scherm verschijnen de kanttekeningen erbij. Bijbel Belt heeft de kanttekeningen al in de tekst staan, waardoor het doorlezen van het Bijbelgedeelte wordt bemoeilijkt.

BijbelKant en Bijbel Belt zijn erg basic. Er zijn weinig mogelijkheden voor aantekeningen of om teksten te delen via sociale media. Dat maakt de apps wel erg snel. Apps zoals YouVersion, Pomegranate en de Statenvertaling-apps zijn ook zonder internetverbinding te openen. Wie onderweg geen verbinding heeft, kan dan toch de Bijbel lezen op zijn telefoon of tablet.

Bijbelapps leveren de Bijbel niet alleen in een ander jasje aan. Sommige apps bevatten afbeeldingen, Bijbelkaarten, audio- en filmfragmenten of reacties van andere gebruikers aan. De app-producenten willen de gebruiker meenemen op een ontdekkingsreis door het land en de cultuur van de Bijbel. Een voorbeeld van zo’n uitgebreide app is Glo Bible. Door het grote aanbod foto’s, video’s, virtuele rondleidingen en kaarten werkt de app erg langzaam. Een fijne en snelle variant is deBible.is. De app biedt de Bijbel voor het Nederlandse taalgebied in de Statenvertaling aan. De Bijbel kan ook worden beluisterd in de Nieuwe Bijbelvertaling. Verder biedt de app videofragmenten, Bijbelleesroosters en een zoekfunctie aan.

Er zijn ook Bijbelapps voor doelgroepen, zoals kinderbijbel-apps en een app van deStraatbijbel. De app Bijbelverhalen voor Jou heeft als aardigheid dat ook teksten kunnen worden ingesproken.

Wie meer op zijn telefoon of tablet wil dan alleen de Bijbel, kan genoeg vinden in de App Store. Wie elke dag een meditatie wil ontvangen, kan kiezen uit apps van bijvoorbeeld Uitgeverij Boekencentrum. Die heeft het dagboek ”Aan stille wateren” van ds. A. F. Troost en het dagboek ”365 x Bonhoeffer” online gezet via een betaalde app.

Apps als Dagelijks Woord en Evangelizo bieden dagteksten aan. De laatste geeft er ook een meditatieve beschouwing bij. De app is opgezet door rooms-katholieken en biedt elke dag een Bijbelgedeelte aan. De beschouwing is deze dagen afkomstig van theologen uit de Vroege Kerk.

De app Psalmen & Gezangen biedt de psalmberijming van 1773 en de hervormde bundel van 1938 aan. Af en toe ontbreekt echter een vers. De app PsalmBoek bevat de berijming van 1773. De 150 psalmen zijn ook gelijk in de Statenvertaling na te lezen en verder is de Bijbelverklaring van Dächsel over de Psalmen eraan toegevoegd.

In de App Store staan ook enkele apps van plaatselijke kerken. Wie een kerkdienst zoekt, kan naar Kerktijden gaan of bezoekt de Friese variant WiePreekt.nl. Via de appKerkomroep kunnen preken worden beluisterd.

Wie zich niet gebonden weet aan het Nederlands kan genoeg apps vinden waarbij rijp en groen door elkaar heen staat. Een kleine greep: de Duitstalige app Losungenvan de Hernnhüter Broedergemeinde met dagteksten, de Engelstalige appSermonAudio met preken, de app John Piper Daily Devotional van de Amerikaanse voorganger John Piper of diverse concordantieapps als Concordance om woorden uit de Bijbel op te zoeken.

Dit artikel verscheen in december 2012 in het Reformatorisch Dagblad.

Share on FacebookShare on LinkedInTweet about this on TwitterShare on Google+Email this to someonePrint this page

Comments are closed.