Recensie: Antoon Coolen, De gouden webben, twee kerstverhalen

Bron Wikimedia

Bron Wikimedia

Het docentschap op een rooms-katholieke school deed me opnieuw kennismaken met het rooms-katholieke geloof. Via een goede collega op mijn vorige school, het Aloysius College in Den Haag, kreeg ik het boek De gouden webben van de katholieke schrijver Antoon Coolen (1897-1961), vast bekend van het boek Dorp aan de rivier. Voor protestanten valt de verrassende omgang op met heilig en profaan in dit boek, met afstand en nabijheid.

Recensie: Tim Krabbé, Vertraging

Vertraging-Tim-Krabb-3635776kopie In Vertraging van Tim Krabbé, verschenen in 1994, lijkt religie ver weg. De jeugdliefde tussen Jacques Bekker en Moniek Ilegems, beiden eind veertig, begin vijftig, bloeit op al vluchtend over de verlaten wegen van Australië. In flashbacks ontdekt de lezer hun liefde van dertig jaar geleden tussen de hotels van Oostende en Monieks kantoor in Brussel. In het landschap van beide werelddelen is kerk noch kruis te bekennen. Geen de twee hoofdpersonen slaat de blik ten hemel of prevelt desnoods een schietgebedje. Alleen de rauwe roep om verdoemenis weerklinkt als dissonant. Toch is religie niet helemaal weggepoetst in het boek.

Een selfie bij de Nachtwacht. Bron Twitter

Een selfie bij de Nachtwacht. Bron Twitter

In het Rijksmuseum zag ik het gebeuren. Een meisje gaat met haar rug naar de Nachtwacht staan, achter haar een paar vriendinnen. Niet dat ze het doek van Rembrandt geen blik waardig keurt. Juist niet. In haar hand heeft ze een smartphone. Met een selfiestick maakt ze een foto van zichzelf. Op de achtergrond is het schuttersstuk van de Hollandse schilder te zien. De foto komt terecht op sociale media als Facebook, Twitter of Instagram. Ze was niet de enige. Aan de lopende band zetten bezoekers zichzelf op de foto in het museum.

Sinds augustus 2015 werk ik als docent Nederlands op een middelbare school in de randstad. Om een combinatie te maken van Nederlands, geschiedenis en religie wil ik een aantal werken uit de Nederlandse literatuur recenseren vanuit voornamelijk één invalshoek: welk beeld geeft het boek van religie? wordle-nederlandseliteratuur

Maurits Tompot. Afbeelding uit zijn boek Kosterlijke Ontdekkingen (2015).

Maurits Tompot. Afbeelding uit zijn boek Kosterlijke Ontdekkingen (2015).

Duizenden kosters zetten zich met hart en ziel in voor ‘hun’ kerk. Wie schuilt er achter deze dienstbare figuur op het kerkelijk erf? Deze zomer vertellen acht kosters over hun vak. Vandaag: Maurits Tompot (63), koster van de Sint-Jan in Gouda (Protestantse Kerk in Nederland).

De verlichting – hoe geven geschiedenisdocenten vorm aan deze fase in de Europese geschiedenis? Voor (orthodox gereformeerde) christenen zijn de waarden van de verlichting omstreden. Is het christelijk geloof in dat tijdperk geen afbreuk gedaan door het ondermijnen van het gezag van de bijbel? Het verstand op zoek naar kennis laat zich sindsdien niet zomaar meer vormen door God die zich in de bijbel heeft geopenbaard.

Het planetarium van Eise Eisinga in Leeuwarden. Bron planetarium-friesland.nl

Het planetarium van Eise Eisinga in Leeuwarden. Bron planetarium-friesland.nl

Betty Bausch (96) vertelt haar levensverhaal aan Duitse schoolkinderen, die lachen niet als ze over kamp Sobibor vertelt, waar haar ouders omgebracht werden. Nederlandse schoolkinderen deden dat wel.

Betty Bausch. Bron Christenen voor Israel

Betty Bausch. Bron Christenen voor Israel

Betty Bausch verloor als Joodse Nederlander haar man en ouders in de Tweede Wereldoorlog. Met haar levensverhaal wil ze herhaling van racisme en moord voorkomen.

Betty Bausch (96) keek als kind uit op de Hollandse Schouwburg in Amsterdam. In de Tweede Wereldoorlog werden daar Joden bijeen gedreven om op transport gezet te worden. ‘Het gebouw is een monument geworden. Ik zet me er voor in dat Duitse schoolkinderen gratis naar binnen mogen. Ze moeten weten wat er is gebeurd.’

UTRECHT – De Vereniging van Gereformeerde Studenten te Utrecht (VGSU) viert feest vanwege haar 65-jarig bestaan. Studenten en oud-studenten denken na over de identiteit van hun generatie.

Het logo van de Utrechtse studentenvereniging VGSU. Bron vgsu.nl

Het logo van de Utrechtse studentenvereniging VGSU. Bron vgsu.nl

In het oude kerkgebouw van een evangelische gemeente in het centrum van Utrecht, pal naast de Janskerk en de universitaire faculteit Geesteswetenschappen, hield de VGSU zaterdag haar ‘dies’. Precies 65 jaar geleden werd de vrijgemaakt-gereformeerde studentenvereniging opgericht.

Je kunt met minder je emeritaat als predikant ingaan. Maar Jan Peter Schouten, predikant in Naarden, heeft er werk van gemaakt. Hij speurde de stamboom van zijn familie na op zoek naar ‘voorvader-dominees’. Maar liefst elf predikanten en een priester uit de eerste tijd van de Reformatie in Nederland kregen een portret in zijn boek ‘Hij preekte, hij leerde altoos…’, dat half april werd gepresenteerd.

Bron ardjanlogmans.nl

Bron ardjanlogmans.nl

Prof. Op ’t Hof stelt dat de belijdenispraktijk in de 16e en de 17e eeuw erg ruim was (RD 11-4). Dat is een vertekening van de werkelijkheid, reageert Ardjan Logmans. In zijn afscheidsrede betoogt prof. Op ’t Hof dat de belijdenispraktijk in de 16e en de 17e eeuw erg ruim was. Die stelling dient enigzins genuanceerd te worden.

In de eerste eeuwen van de Gereformeerde Kerk was het aantal belijdende lidmaten niet groot. Kerk en bevolking vielen lang niet met elkaar samen. Veel mensen vonden het voldoende om in de registers te staan als een „liefhebber van de gereformeerde religie.” Het aantal kerkgangers was vele malen groter dan het aantal kerkleden. Niet-katholiek zijn was voor veel mensen om den brode belangrijker dan volbloed protestants te zijn.