Voorstellen

Ik heb soms medelijden met haar. Ik lees nooit een boek, bang te ontdekken dat ze er onzin over geschreven heeft. Ze schrijft overigens over alle boeken min of meer hetzelfde. Als het een Engels boek betreft: dat de schrijver de techniek van het schrijven goed beheerst, dat hij een superieur gevoel voor humor heeft, dat zijn personages zo menselijk zijn en het verhaal zo goed geconstrueerd is. Als het over een Frans boek gaat, heet de auteur intelligent, lucide, uiterst erudiet, lichtvoetig soms, en hij schrijft met een al dan niet belangrijke persoonlijke inzet. Ach, mijn moeder is zo’n schat! Ik zou haar niet durven vragen of zij zelf vindt dat haar kritieken iets te betekenen hebben.

Het is een citaat uit het boek Nooit meer slapen van Willem Frederik Hermans. De wereld begrijpen, het is een poging die volgens Hermans gedoemd is te mislukken. Het resultaat is copy-pasten van andermans gedachten. Toch geloof ik dat de wereld begrijpen, door geschiedenis, meer originele gedachten oplevert dan Hermans vermoedt. Zelfs als het resultaat beter had gekund.

– Ik denk dikwijls aan de schrijvers van de boeken die mijn moeder bespreekt. Hebben twee, drie jaar zitten zwoegen, hebben bij gebrek aan mensen die genoeg van hen hielden dat zij hun iedere confidentie durfden te doen, gedacht: wacht eens, ik zal een boek schrijven, wordt in duizenden exemplaren verspreid, misschien zijn er een of twee lezers die van mij zullen houden. En wat gebeurt? Zij krijgen de kant en klare kletspraatjes van mijn moeder en consorten te slikken. Als het geen beledigingen zijn. Dat komt ook voor in deze branche. Dat is zelfs normaal.

Dat is een reden dat ik toch begin met deze blog. Er is maanden, jaren geschreven voordat boeken eindelijk in de winkel lagen. Wie een poging doet het verleden te reconstrueren en zo de wereld te begrijpen, verdient geen kletspraatjes of beledigingen.

– Maar hoeveel schrijvers zijn geen dieven die zich laten betalen voor praatjes die iedereen zelf ook wel had kunnen verzinnen? Of ze schrijven duizend pagina’s over iets dat ze ook in honderd pagina’s hadden kunnen vertellen?
– Toch moet het iets geweldigs zijn, bij jezelf te kunnen zeggen: ik heb succes en ik heb het niet gestolen, ik heb niemand voor de gek hoeven te houden.
– In een wereld waar iedereen iedereen voor de gek houdt? Een wereld waar bijna niets met zekerheid bekend is? Och kom.
– Daarom juist.

Eerlijkheid is een voorwaarde voor degene die de gebeurtenissen uit het verleden rangschikt tot een betoog. Die eerlijkheid geldt ook de recensent. Voorlopig zal ik op dit blog op het tweede spoor blijven publiceren. Als recensent dus. Maar ongetwijfeld zal ik in de toekomst wel eens wisselen van spoor. Zo wil ik de waarde van mijn studie geschiedenis aan de Universiteit Leiden blijven schatten, hoewel ik beroepsmatig andere wegen ga.

Ardjan Logmans
Gouda, juli 2014
Twitter
Linked-in