Willem Elsschot in 1920. Bron Wikimedia Commons
Willem Elsschot in 1920. Bron Wikimedia Commons

Tsjip geeft in bijna zeventig pagina’s op onderkoelde toon inzicht in een klein, burgerlijk milieu. Het is een ode aan de zelfrelativering, omdat het boek laat zien hoe grote idealen worden ingepast in het kleinsteedse leventje van een Antwerpenaar tussen de twee wereldoorlogen. Maar er sluimert ook verzet tegen te veel autoriteit en gezag.

Op deze site vind je alle woordsoorten die je in de onderbouw van het voortgezet onderwijs bij het vak Nederlands (en het lesboek Nieuw Nederlands) worden aangeleerd.

Op het platteland blijft alles, zij het met minimale variaties, immer hetzelfde. Het leven volgt het ritme van de seizoenen. En gang van voorgaande generaties normeert het eigen leven. Zo’n plattelandsroman heeft Stephan Enter vooral níet geschreven met ‘Pastorale’ (Amsterdam: Uitgeverij Van Oorschot, 2019).

Het boek Pastorale van Stephan Enter kwam in 2019 uit. Bron ardjanlogmans.nl
Dirk van Asperen.
Dirk van Asperen redt zijn achtervolger in 1569. Beeld Jan Luyken, bron Rijksmuseum

Wat heeft het protestantisme bijgedragen aan de geschiedenis van ons land? Het is een vraag die nu met regelmaat de kop opsteekt. Partijen, vooral aan de rechterkant van het politieke spectrum, zoeken naar continuïteit tussen verleden en heden.

In de vragenrubriek van het Gereformeerd Jongerenblad stond in 1928 te lezen: „Kan een gereformeerd predikant vegetariër zijn? Zo ja, op welke gronden?” Tsja, iedereen kiest zelf of hij wel of geen vlees aan zijn vork prikt, toch? En wat heeft het vegetarisme met het predikantschap of geloof te maken? Nog zo eentje, nu anno 2018: moet een christen zijn afval scheiden? Bart Jan Spruyt betoogde in het voorjaar dat de fronten voor een christen ergens anders liggen. „Een christen vreest God en beeft voor Zijn Woord.” Afvalscheiding is „hoogstens een toevallig, cultureel bepaald kenmerk.”

“Verder: het vegetarisme uit beginsel kan geen geloofszaak zijn; en – wat uit het geloof niet is, is zonde.” Bron Wikimedia Commons

„Leer de natie haar doop te verstaan en kerk en staat zijn gered.” De Amsterdamse deurwaarder J. A. Wormser schreef eind negentiende eeuw dat kerksplitsingen de kerk ernstig hadden verzwakt. Als dat zo doorging, zou Nederland nog verder vervreemden van het Evangelie. En de Hervormde Kerk zou haar karakter van volkskerk definitief verliezen. Vandaar zijn pleidooi voor de kinderdoop.

Een doopvont in Onstwedde, in gebruik als bloembak. Foto uit 1967. Bron Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, via Wikimedia Commons

Werd er maar meer gelezen, is regelmatig de verzuchting. De Bijbel wordt wel van de plank gepakt, maar verder? De schrijver die eeuwenlang het beste plekje in de boekenkast kreeg –naast de Bijbel dus– was opmerkelijk genoeg geen predikant of theoloog. Het was Jacob Cats.

Jacob Cats. Bron Wikimedia Commons

Wat heeft het christelijk geloof te maken met roken? Of met het eten van vlees? Of met autorijden? Er wordt verschillend over gedacht, maar inmiddels is het besef wel neergedaald dat de gereformeerde gezindte iets moet met rentmeesterschap.

De stormvloedkering. Bron Wikimedia Commons

We hebben veel aan Amerika te danken. Amerika heeft vanaf de negentiende eeuw tienduizenden Nederlanders een nieuw vaderland gegeven. Amerikaanse soldaten hebben in de Tweede Wereldoorlog mede ons land bevrijd. Het land leverde met de Marshallhulp de nodige financiële injecties om de economie na de oorlog weer op gang te helpen. Amerika heeft een uitgebreid kernwapenprogramma opgezet in de Koude Oorlog om Europa te beschermen tegen een nucleaire oorlog met Rusland.

Billy Graham in Nederland, in 1954. Aan weerszijden van hem ds. J. J. Buskes en majoor L. Nijman van het Leger des Heils. Bron gahetna.nl

Stapeldichten of stapelgedichten, zo heten ze. Boeken worden op elkaar gestapeld. De rugtitels van de boeken vormen dan een gedicht.